چهارشنبه، فروردین ۳۰، ۱۳۸۵

بررسي مسائل پس از برداشت ميوه‌جات وعلل ضايعات آن درتعاونيهاي توليد روستايي
نویسنده : دکتر حسین شیرزاد


مــراحل پس از برداشت ميوه وسبزي‌هاي تازه به مجموعه عملياتي اطلاق ميگردد كه از زمان برداشت محصول تا رسيدن آن بدست مصرف كننده كاربرد داشته باشد. ميوه وسبزي‌هاي تازه محصولاتي هستند حساس وفاسدشدني بدين دليل ميبايست نهايت دقت در كليه مراحل پس از برداشت آن به عمل آيد تا اين محصولات با روش درستي با حداقل ضايعات بدست مصرف كننده برسد، از زيان‌هاي اجباري جلوگيري شده ومصرف‌كننده نيز محصولي با كيفيت خوب مصرف نمايد. در فرايند توليد محصولات توسط تعاونيها كليه عمليات از زمان كاشت تا عرضه محصول به مصرف كننده مي‌بايست به عنوان عمليات مشترك بين توليدكننده وكسانيكه دركار عرضه محصول هستند قلمداد گردد. زيرا اگر كيفيت محصول برداشتي خوب نباشد اصلاح كيفيت آن پس از برداشت با هيچ تكنيكي ميسر نخواهدبود. موفقيت تعاوني درامر توليدمحصولي با كيفيت خوب وعرضه آن تحت همين شرايط ايجاب مي‌نمايد كه كليه مراحل مربوط به كاشت وداشت و برداشت وعرضه محصول با يكديگر در ارتباط باشند و تعاونيها محمل مناسبي دراين باره مي‌باشند. درتعاونيهاي توليد روستايي موجود در كشور زمينه فعاليتهاي پس از برداشت متنوع بوده وبستگي به نوع محصول داشته واينكه درچه شرايطي محصول مي‌بايست بدست مصرف كننده برسد . بطور كلي عمليات مربوط به برداشت شامل حمل ونقل،‌ انبار، بسته‌بندي، ميادين تره‌بار ونهايتاً عوامل فروش ميباشد. بنابراين اعضاء تعاونيهاي توليد روستايي وكارگران برداشت تعاونيها كه علاوه برچيدن محصول آنها رادرجه‌بندي وبسته‌بندي و به سردخانه‌ها، انبار ويا ميادين فروش عرضه مينمايند، دراين امر سهيم هستند، البته دلالان نيز دراين پروسه سهم داشته، همچنين راننده وسيله نقليه‌اي كه محصول توليدي توسط تعاوني را حمل مي‌نمايد، مديران ميادين تره‌بار، شركتهاي تعاوني توليد روستايي وكشت وصنعت، سردخانه‌ها وبطوركلي مجموعه نيروي انساني دخيل درامر توليد،برداشت و توزيع محصول درجاي خود ميتوانند دركيفيت محصولات تعاوني اثرگذار باشند و قصور هريك از آنان دراين جابجايي ميتواند باعث عرضه محصول توليدي توسط تعاوني در بهترين شرايط باشد.در تمام كشورها دولتها حمايت بسياري از توليدكنندگان محصولات كشاورزي به خصوص اتحاديه‌ها وتعاونيهاي توليد به عمل مي‌آورند و پرداخت سوبسيد براي توليدات كشاورزي امريست عادي، همچنين كشورهاي مختلف، قسمتي از بودجه خودرا به تحقيق و ترويج تعاوني اختصاص داده وبا اين روش باعث افزايش توليدات زراعي درواحدسطح مي‌شوند.اما كشورهاي پيشرفته به اين نتيجه رسيده‌اند كه تنها توليد و افزايش عملكرد محصول در واحدسطح كافي نبوده بلكه مسائل پس از برداشت بويژه در مورد محصولات حساس وفسادپذير مي‌بايستي بيشتر موردنظر قرارگرفته وبدين دليل به مسائل پس از برداشت، واحد جداگانه‌اي به امر تحقيقات بومي اختصاص داده شده است و از نظر اجرايي نيز با برنامه‌ريزيهاي دقيق ضمن توجه به افزايش توليدات چه از نظر كمي وچه كيفي به حفظ كيفيت پس از برداشت آن نيز اهميت بسياري داده شده است. طي يك دهه اخير كشاورزان و باغداران عضو تعاونيهاي توليد روستايي تلاش بسياري نموده‌اند تا توليدات كشاورزي را افزايش دهند و موفقيتهاي بسياري هم دراين زمينه بدست آورده‌اند ودركنار افزايش توليدات زراعي محصولات باغي نيز بطور چشمگيري افزايش يافته كه علاوه برتامين نياز داخلي بسياري از اين توليدات مانند سيب،‌انگور، مركبات، گوجه‌فرنگي، خربزه،طالبي، هندوانه، انار و غيره قابل صدور نيز ميباشد. هرچندكه محصولات باغي (ميوه،سبزي وصيفي وگل) آنطور كه بايد در مقايسه با محصولات زراعي موردحمايت قرارندارد. در زمينه تحقيقات نيز شايد بيش از چهل سال ميگذرد كه تحقيقات در زمينه باغباني وسبزي كاري با اصلاح ارقام شروع شده و چندين واريته خارجي نيز معرفي گرديده كه به خوبي با شرايط آب وهوايي بسياري از تعاونيهاي توليد روستايي سازواري نشان داده‌اند. از آن ميان ميتوان به ارقام سيب رد، گلدن، گراني اسميت و ارقام پرتقال ناول،نارنگي آنشو وتعدادي ارقام از محصولات هسته‌دار اشاره داشت. در سالهاي اخير بخش خصوصي اقدام به ورود وازدياد ارقام سيب و پايه‌هاي مالينگ نموده و معدودي از تعاونيهاي توليد روستايي نيز به اصلاح باغات توجه نموده‌اند. متاسفانه با وجود افزايش توليدات و قابل صدوربودن قسمت عمده‌اي از اين محصولات، به هيچ وجه توجهي به مسائل پس از برداشت معمول نگرديده وتنها در يكي دوسال اخير اهميت مطلب موردگوشزد مسئولين تعاوني‌ها قرار مي‌گيرد بدون اينكه كار عملي دراين زمينه انجام شده باشد

هیچ نظری موجود نیست: