یکشنبه، فروردین ۲۰، ۱۳۸۵

نظامهاي بهره‌برداري كشاورزي در كشورهاي صنعتي غرب


ويژگي مشخص اين نظام، مالكيت خصوصي است. اكثريت قريب به اتفاق نظامهاي بهره‌برداري در غرب، زمين و ساير عوامل توليد را در مالكيت خصوصي خود دارند. گرچه انواعي از تعاون هم در پاره‌اي از اين نظامها ديده مي‌شود ولي اين تعاونيها نيز از نوعي مالكيت خصوصي برخوردارند. شكل غالب مالكيت در اين نظامهاي بهره‌برداري، مالكيت خصوصي خانوادگي است. تصميم‌گيري به طور كلي به عهده خانوار زارع است. سرمايه به وسيله خانوار تأمين مي‌شود. تمام يا قسمت عمده كار نيز توسط اعضاي خانوار انجام مي‌شود. در امريكا يك مزرعه خانوادگي چنين تعريف شده‌است: يك واحد بهره‌برداري كه در آن خطر حاصل از عمليات متوجه خانوار زارع است و بيشترين مقدار كار را نيز خانوار تأمين مي‌كند. ولي نبايد تصور كرد كه با اين تعريف وسعت واحد بهره‌برداري ناچيز است. در انگلستان اندازه متوسط زمين در يك واحد دامداري 60 هكتار است كه به وسيله دو نفر عضو ذكور خانوار قابل اداره‌كردن است. سرمايه چنين واحدي به بيشتر از يكصد هزار دلار مي‌رسد. سرمايه‌گذاري سرانه در واحدهاي كشاورزي امريكا و انگلستان حدود 50000 دلار است. در بسياري از نقاط اروپا ابعاد واحد بهره‌برداري خيلي كوچكتر از ارقام ذكر شده‌است. در دانمارك كه در اثر اجراي اصلاحات ارضي زمينها به واحدهاي كوچك تقسيم شده‌است متوسط سطح يك واحد بهره‌برداري حدود 10 هكتار است. حدود 75درصد بهره‌برداريها در كشورهاي عضو بازار مشترك كمتر از 10 هكتار زمين در اختيار دارند. در پاره‌اي موارد براي بهره‌مندشدن از اقتصاد مقياس،‌ به ويژه پس از شدت يافتن مكانيزاسيون در كشاورزي، مزارع بسيار وسيع از طريق ادغام مزارع كوچك به شكل واحدهاي سهامي به وجود آمده‌است. اين واحدها كه اكثراً به صورت كشت و صنعتها اداره مي‌شوند، مخصوصاً در امريكا رواج يافتند. اين واحدها نتوانسته‌آند در عمل با واحدهاي متوسط رقابت كنند و به همين دليل تعدادشان رو به كاهش است. بنابراين به طور خلاصه مي‌توان مراحل تحول نظام بهره‌برداري را در غرب چنين خلاصه كرد: كشاورزي معيشتي، كشاورزي دهقاني كوچك، كشاورزي خانواري و كشت و صنعت. انواع نظامهاي بهره‌برداري تعاوني و اشتراكي نيز در اين كشورها مشاهده مي‌شود كه از نظر سهم نسبي در كل كشاورزي از اهميت چنداني برخوردار نيست ولي از نظر توفيق در افزايش محصول بسيار قابل توجه است. تعاونيهاي افزايش محصول در فرانسه، نمونه‌اي از اين گونه نظامها مي‌باشد

هیچ نظری موجود نیست: