ارزیابی عملكرد طرح سربازان سازندگي در بخش کشاورزی در سال 1383

مقدمه

طرح سربازان سازندگي كه با موافقت فرماندهي كل قوا به منظور تأمين بخشي از نيروي متخصص بخش كشاورزي در مناطق روستايي و عرصه توليد از اسفندماه سال 1378 به اجرا درآمد ، تاكنون بيش از 9630 نفر سرباز سازندگي در رشته های تحصيلی کشاورزی و منابع طبيعی ، جذب و برابر دستورالعمل اجرايي ، در مناطق روستايي بكار گرفته می شوند كه از اين تعداد 5840 نفر از خدمت سربازي ترخيص شده اند ، طبق بررسيهاي انجام شده بالغ بر 40 درصد از سربازان سازندگي ترخيص شده ، در عرصه هاي مختلف بخش كشاورزي در مناطق روستايي مشغول به فعاليت هستند.الف ـ جذب سربازان سازندگي :براي انجام جذب صحيح سربازان در قالب طرح سربازان سازندگي در چارچوب دستورالعمل اجرايي ، ابتدا در سطوح مختلف سازماني (دهستان ، شهرستان ، استان ، ملي ) اطلاع رساني به فارغ التحصيلان واجد شرايط رشته هاي كشاورزي ، منابع طبيعي از طريق رسانه هاي گروهي (اعم از راديو، تلويزيون ،‌مطبوعات)‌در سطح استان و شهرستان و اطلاعيه جهت فراخوان در سطح شهرستان، دهستان ، بخش و روستا از طريق مراكز آموزشی ، اماكن عمومي ، مساجد و مراكز ترويج و خدمات جهادكشاورزي صورت مي گيرد. سپس مراحلی به شرح ذيل در خصوص جذب انجام مي شود. ‌توجيه سربازان متقاضي نسبت به اهداف طرح، تشكيل پرونده براي سربازان متقاضي ،‌ برگزاري آزمون ورودي به صورت كتبي و شفاهي به منظور سنجش ميزان توانايي و مهارت حرفه اي سربازان ، معرفي افراد قبول شده جهت گزينش ،‌ معرفي سربازان گزينش شده جهت اخذ امريه ،‌ معرفي سربازاني كه امريه براي آنان صادر شده به آموزش نظامی از طريق استانها،آمار جذب سربازان سازندگي در سال 1383 :تعداد 2152 نفر در سال 1383 سرباز سازندگي جذب شده‌اند ، كه 5/2 درصد از جذب شدگان در مقطع ديپلم، 32 درصد در مقطع فوق ديپلم و 5/65 درصد درمقطع ليسانس و بالاتر بوده‌اند‌آموزش تخصصي سربازان سازندگي : به منظور ارتقاء سطح دانش ، آگاهي و مهارتهاي فني و حرفه اي و شغلي ، همچنين ايجاد رفتار مطلوب در سربازان سازندگي و انطباق آن با انتظارات و نيازهاي سازماني در انجام وظايف محوله ، آموزش تخصصي سربازان سازندگي براساس تبصره (2) بند 5 دستورالعمل اجرايي طرح ، به صورت ملي و استاني است ، به شرح ذيل انجام مي شود.1ـ‌آموزش تخصصي ملي : اين آموزش به صورت شبانه روزي در مجتمع هاي آموزش تخصصي ويژه سربازان سازندگي (روانسر و بابل) به صورت شبانه روزي و به مدت 3 هفته پس از آموزش نظامي انجام مي شود.2ـ آموزش توجيهي بدوخدمت: اين آموزش پس از آموزش تخصصي ملي و پس از معرفي سربازان به استانها در مركز استان به منظور آشنايي بيشتر سربازان با طرحها ،‌پروژه ها و مكانيزمهاي اجرايي برگزار مي شود.3ـ‌سمينارهاي آموزشي : اين آموزش در حين خدمت به منظور بازآموزي، در سطح استان و شهرستان برگزار مي شود.4ـ آموزش مكاتبه اي :‌بخش ديگر آموزش حين خدمت است كه از طريق بولتن آموزشي ـ خبري سربازان ( كه به صورت ماهانه ويژه سربازان منتشر مي شود) و یا كتب و نشريات تخصصی تهيه و در اختيار سربازان قرار مي گيرد.آموزش تخصصي سربازان به صورت ملي و شبانه روزي برگزار مي شود كه بالغ بر 30درصد آن به صورت عملي مي باشد.ج ـ‌نحوه سازماندهي و استقرار: مهمترين مراحل اجرايي طرح سربازان سازندگي ، استقرار صحيح سربازان سازندگي است كه امكان برقراری ارتباط مستقيم و مستمر سربازان با كشاورزان و بهره برداران به منظور ارائه خدمات آموزشي و مشاوره اي به آنان فراهم گردد. براين اساس برابر بند 14 دستورالعمل اجرايي و آئين نامه اجرايي نحوه استقرار، سربازان سازندگي پس از گذراندن آموزش نظامي و تخصصي به محل استقرار خود در سطح مناطق روستايي و عرصه توليد اعزام مي‌شوند. در جدول زير درصد استقرار سربازان در هر محل مشخص شده است.نزديك به 95% از سربازان سازندگي در مراكز ترويج و خدمات جهادكشاورزي دهستان و تعاونيهاي توليد كه محلهاي مهم و اصلي در بكارگيري سربازان سازندگي مي باشند ، مستقر هستند.نكات مهمي كه در سازماندهي و استقرار سربازان سازندگي مورد نظر است عبارت است از: مشمولان طرح بايد بومي شهرستان محل خدمت باشند و براساس امريه صادر شده ، سازماندهي و بكار گرفته شوند. جابجايي مشمولان از يك شهرستان به شهرستان ديگر (خارج از حوزه شهرستان امريه صادر شده ) ممنوع مي باشد.‌استقرار سربازان در محلهاي مصوب و براساس نيازسنجي انجام شده ، در مراكز ترويج و خدمات جهادكشاورزي دهستان ،‌تعاونيهاي توليد روستايي و بعضاً ايستگاههاي تحقيقاتي و ايستگاههاي جمع آوري شير ، مستقر در مناطق روستايي صورت مي پذيرد.هـ ـ عملكرد سربازان سازندگي در سال 1383:فعاليت سربازان سازندگي در كليه زيربخشهاي كشاورزي و توسعه روستايي به تفكيك تعريف شده و بكارگيري آنان براي تكميل و تقويت حلقه ارتباط بامردم و ارائه خدمات آموزشي ـ ترويجي و مشاوره اي در عرصه هاي امور دام ، طيور ، دامپزشكي ، شيلات ،‌منابع طبيعي ، آبخيزداري ، زراعت ، باغباني ، مكانيزاسيون ، آب و خاك ،‌صنايع تبديلي كشاورزي و توسعه روستايي مي باشد.در مجموع بالغ بر يك ميليون و 382 هزار نفر از بهره‌برداران و كشاورزان در حوزه‌هاي مختلف كشاورزي تحت پوشش خدمات آموزشي- ترويجي و مشاوره‌اي سربازان سازندگي قرار گرفته‌اند كه اين تعداد نسبت به سال 1382 ، نزديك به 10% رشد دارد. سربازان سازندگي ، در زير بخش زراعت و باغباني بيشترين فعاليت را داشته اند و در بخش امور دام و دامپزشكي بالغ بر 245 هزار نفر از بهره برداران ،‌تحت پوشش خدمات آموزشي ـ ترويجي سربازان سازندگي قرار گرفته است .از نظر موضوع فعاليت، تشكيل دوره هاي آموزشي ، تدريس و ارائه خدمات مشاوره اي فني توسط سربازان سازندگي براي كشاورزان ، در سال 1383 نسبت به سال 82 بالغ بر 4% رشد داشته است .وـ اقدامات اجرايي : وـ اقدامات اجرايي در سطح وزارت :1ـ1ـ و ـ شوراي هماهنگي طرح در سطح وزارت :اين شورا كه نقش سياست گذاري و برنامه ريزي در سطح كلان براي طرح را برعهده دارد، در سال گذشته موارد ي به شرح ذيل توسط اين شورا به انجام رسيد. ‌بررسي روند اجرايي طرح ـ ‌بررسي و تصويب سياستهاي اجرايي طرح در سال 83 (مشتمل بر جذب ، آموزش تخصصي ، سازماندهي ، بكارگيري و ..)‌ـ ‌بررسي و تصويب سهميه استانها از طرح در سال 83ـ ‌بررسي وضعيت اشتعال به كار سربازان سازندگي ترخيص شده از خدمت 2ـ1ـ و ـ انتخاب سرباز نمونه:در سال 1383 يك نفر سرباز نمونه كشوري (از استان لرستان) به مناسبت هفته جهاد كشاورزي و 3 نفر سرباز نمونه ويژه طرح گندم از استانهاي خوزستان، فارس و آذربايجان غربي به مناسبت جشن خودكفايي انتخاب و مورد تقدير قرار گرفتند.3ـ1ـ وـ تيم نظارت ستادي طرح :در سال 83 تيم نظارت ستادي با حضور نمايندگان ستاد كل نيروهاي مسلح ، دفترعمومي حفاظت اطلاعات فرماندهي كل قوا، سپاه پاسداران و وزارت جهادكشاورزي ، پس از برگزاري جلسه ر مورخ 15/10/83 از تاريخ 20/10/83 لغايت 24/10/83 با سفر به استانهاي زنجان ، كردستان ،كرمانشاه ، همدان و مركز آموزش تخصصي سربازان سازندگي در روانسر با برگزاري جلسات با مسئولين اجرايي طرح در استانهاي فوق الذكر و بازديد از 12 محل استقرار سربازان در مناطق روستايي اين استانها، از نزديك روند اجرايي طرح و نحوه استقرار و فعاليت سربازان را مورد ارزيابي قرار داده شد. كه گزارش آن جهت استحضار مقام معظم رهبري توسط ستاد كل نيروهاي مسلح تهيه و ارسال شد.4ـ1ـ وـ‌كميته نظارتي طرح : در سال 83 كميته نظارتي طرح سربازان سازندگي 4 مورد جلسه برگزار كرد و مواردي به شرح ذيل در دستور كار اين كميته قرار گرفت و بررسي و تصويب شد.ـ بررسي فرايند جذب و بكارگيري سربازان سازندگيـ‌ بررسي آموزش تخصصي سربازان سازندگي ـ‌ بررسي آئين نامه انضباطي سربازان سازندگيـ‌ بررسي گزارش عملكرد طرح به صورت فصلي وسالانه ـ ‌بررسي چگونگي نظارتهاي كارشناسي بررسي ضوابط اجرايي دستورالعمل چگونگي پرداخت حقوق و دستمزد سربازان ـ‌ هماهنگي هاي لازم در خصوص جذب و اعزام ـ‌ بازديد از مراكز آموزش تخصصي سربازان در روانسر (كرمانشاه ) و بابل (مازندران )ـ ‌بررسي نحوه نقل و انتقال سربازان سازندگي (نقل و انتقال ممنوع ـ‌مكر در موارد استثنايي )2ـ و ـ اقدام‌هاي اجرايي استانها:1ـ2ـ وـ‌شوراي هماهنگي طرح:در سال 1383، حدود 27 جلسه شوراي هماهنگي توسط 15 استان برگزار شده است. در اين جلسه‌ها، مباحث مربوط به هماهنگي، برنامه‌ريزي، نيازسنجي، مشكلات اجرايي، نظارت، روند اجرايي، بكارگيري، عملكرد و ... مورد بحث و بررسي قرار گرفته و تصميمات لازم اتخاذ شده است.2ـ2ـ وـ‌گردهمايي استاني سربازان :همچنين در سال 1383 حدود 18 گردهمايي استاني سربازان سازندگي در 18 استان به منظور بررسي و انعكاس عملكرد سربازان، تبادل نظر، اطلاع رساني، بررسي مشكلات سربازان، تقدير از سربازان موفق با حضور مسئولين اجرايي طرح از وزارت و گانهار ارشد سپاه پاسداران در استانها برگزار شده است ،‌كه گردهمايي استان خراسان رضوي با حضور معاون محترم دفتر عمومي حفاظت اطلاعات فرماندهي كل قوا در امور مشمولين به همراه كارشناس مربوطه برگزار گرديد. در اين گردهمايي‌ها بيش از 100 نفر ازسربازان سازندگي به واسطة عملكرد مناسب و موفق قدرداني شد.ز- خلاصه ای از نتايج ارزشيابي طرح سربازان سازندگي: دومين مرحله ارزشيابي جامع طرح سربازان سازندگي در ابعاد مختلف فني، اجرايي، نظارتي و مديريتي از ديدگاه سربازان، بهره‌برداران و مجريان و دست‌اندركاران اجرايي طرح انجام شده است. اطلاعات مورد نياز پس از انجام مرحله نمونه‌گيري از 7 استان (كرمان، هرمزگان، فارس، قم، گلستان، اردبيل و كهگيلويه و بويراحمد) جمع‌آوري و تجزيه و تحليل گرديده است