نظامهاي بهرهبرداري كشاورزي در بلوك شرق درگذشته
ويژگي كلي نظامهاي بهرهبرداري كشاورزي در بلوك شرق، عمومي بودن مالكيت زمين و ابزار توليد، مديريت جمعي يا دولتي و كارروزمزدي و يا روزمزدي توام با سهمي از سود واحد توليدي است. اين نظامها كه همگي بر اثر يك بنيان ايدئولوژيكي ايجاد شدهاند در طي زمان اشكال نسبتاً متفاوتي را پذيرفتهاند. از نظر مالكيت سه نوع مالكيت عمده در آنها به چشم ميخورد: مالكيت دولتي، مالكيت جمعي و مالكيت خصوصي. نحوه مديريت از تفاوتهاي بيشتري برخوردار است. اين تفاوتها نيز معلول درجه تمركز و عدم تمركز در سطوح مختلف تصميمگيري است. مثلاً در سوخوزها مديريت كاملاً متمركز، دولتي و در اختيار راس هرم بوروكراسي است. ولي در كمونهاي چين بسياري از تصميمات درسطوح پايينتر و با توجه به نظر اعضاي كمون به عمل ميآيد. در لهستان نوعي توليدكنندگان خصوصي وجود دارند كه در اشكال سنتي تعاون به كار ميپردازند. در يوگسلاوي از سالهاي 1950 به بعد مالكيت خصوصي، تصميمگيري انفرادي و حتي خريد و فروش آزاد اراضي رسميت يافتهاست. از نظر مساحت واحد بهرهبرداري و مقياس نيز پراكندگيهاي وسيعي وجود دارد. مثلاً در حالي كه سطح پارهاي از سوخوزها در اتحادجماهيرشوروي بالغ بر چندصدهكتار ميشود، حد نصاب مالكيتهاي خصوصي در يوگسلاوي 10 هكتار تعيين شدهاست و حتي مزارع شخصي كه به اعضاي كلخوزها واگذار ميشود مساحتي كمتر از يك هكتار دارد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر