سه‌شنبه، فروردین ۲۹، ۱۳۸۵

بورس وضرورت استاندارد کالاهای کشاورزی



دادوستد در جوامع ابتدايي و بدوی به شكل معامله پاياپاي صورت مي گرفت و انسان با استفاده از مبادله كالاي مازاد مصرف با كالاي مورد نياز خود ، اقدام به رفع نيازهايش مي نمود . دراين گونه مبادلات معامله گران با بهره گيري از شيوه هاي سنجش مانند مشاهده ، لمس كردن ، توزين ، پيمانه كردن و چشيدن به انتخاب كالاي واجد شرايط خود ، اقدام مي نمودند . به مرور زمان توليد انبوه ، نيازمند مصرف انبوه گرديد و اين امر موجب گرديد كه" بازار " از اهميت ويژه اي برخوردار گردد . به موازات اين امر« كيفيت » نيز مورد توجه قرار گرفت . مقوله كيفيت پيوسته تحت تأثير توسعه يافتگي جوامع ، سلايق ، شرايط اقليمي و غيره همواره دستخوش پراكندگي بوده كه با بهره گرفتن از نتايج حاصل از علوم و فنون ، و شرايط خاص جوامع ، قواعد و مقياس مشخصي مورد تصويب قرار گرفت كه اين قواعد مبناي مقايسه گرديد . اين ضوابط " استاندارد " ناميده شد و قانونمندي و مطابقت با اصول و ضوابط تعيين شده را استاندارد نمودن مي گويند . و كالاي استاندارد شده كالايي است كه داراي ويژگي هاي خاص از جهت نوع و كيفيت باشد . بورس كالا نيز بازار متشكل و سازمان يافته اي است كه در آن بطور منظم كالاهاي معين و استاندارد و با سازوكار خاص ، مورد دادوستد قرار مي گيرد . بنابراين بورس كالاي كشاورزي نهادسازمان يافته و منسجمي دربازار سرمايه است كه با هدف مديريت انتقال و تعديل ريسك بازار ، شفافيت اطلاعات بازار ،‌ ايجاد رقابت و استفاده مطلوب از سرمايه ها و پس اندازهاي كوچك جمع آوري شده ، در فعاليت هاي اقتصادي بزرگ تشكيل مي گردد . استاندارد كالا ، استاندارد انبارهاي نگهداري كالا و استاندارد مديريت نگهداري كالا در انبار از جمله مواردي است كه در راه اندازي بورس كالاي كشاورزي مورد توجه قرار گرفته است . استانداردهاي بورس با بهره گيري از توان حدود پانصد نفر/ ساعت از كارشناسان و متخصصين از بخش هاي خصوصي ،‌ تعاوني و دولتي و بر اساس استانداردهاي ملي مربوطه تدوين گرديد . در اين استانداردها ارقام منتخب قابل و عرضه دربورس معين گرديد . بعنوان مثال از ميان بالغ بر چهارصد نوع برنج توليدي در كشور تنها شش رقم هاشمي ، طارم ، علي كاظمي ، خزر ، فجر و ندا واجد شرايط در اين مرحله تشخيص داده شده است . ويژگي هاي كالايي از موارد تدوين شده است و كالايي كه داراي ويژگي هاي مشخص منطبق بر استاندارد باشد ،‌ واجد شرايط خواهد بود . بر اساس استانداردهاي كالايي اصول امتياز بندي و درجه بندي كالاهاي واجد شرايط را در درجات مختلف به تالار بورس عرضه مي نمايد . اين امر موجب تفاوت قيمت كالاهاي با كيفيت برتر نسبت به كالاهاي ديگر خواهد بود . نمونه برداري و آزمون كالاها نيز براساس ضوابط و مقررات استانداردهاي ملي انجام خواهد شد . بسته بندي و واحد اندازه گيري كالاهاي منتخب بورس ( به استسناء زعفران كه بسته هاي 500 گرمي است ) كيسه هاي پنجاه كيلوگرمي با بر چسب مشخص بورس و از جنس چتايي ، مثقال يا پروپلين و نو خواهد بود . اندازه قرارداد به تفكيك هر محصول عبارتند از :‌ برنج يكصد كيسه ( پنج هزار كيلوگرم ) ، جو دويست كيسه ( ده هزار كيلوگرم ) ، نخود يكصد كيسه ( پنج هزار كيلوگرم ) ، عدس يكصد كيسه ( پنج هزار كيلوگرم ) ، پسته بيست كيسه ( هزار كيلوگرم ) و زعفران ده بسته ( پنج كيلوگرم ) است . زمان ماندگاري هر كالا در بورس نيز مقارن با برداشت محصول جديد سال زراعي آن كالا خواهد بود و زمان انقضاي قرارداد نيز حدود دو هفته به زمان مانده گاري است . استاندارد انبارهاي نگهداري كالاهاي منتخب بورس نيز با استعانت از توان كارشناسي در دسترس و منابع موجود تدوين گرديده است . ساختمان انبار و عايق بندي انبار در كنترل دما و رطوبت و وجود تجهيزات مناسب از جمله ابزار سنجش كيفيت ،‌ امكانات تخليه و بارگيري ،‌ پالت كف جهت جلوگيري از تماس كيسه ها به كف انبار از ويژگي هاي اين استاندارد مي باشد .استاندارد مديريت انبار نيز نحوه ورود كالا به بورس ، نحوه گزينش انبارهاي متقاضي همكاري با بورس ، حضور شركت هاي بازرسي در كنترل كيفيت كالا و نهايتاً نحوه ترخيص كالا از انبارها مي باشد . نكته قابل توجه در تدوين استانداردهاي بورس منعطف بودن آن است با توجه به سياست هاي بورس در بهبود كيفيت و حصول و دست يابي به شيوه هاي نوين آزمون و كنترل كيفيت ، تمامي مقررات استاندارد قابل تغيير خواهد بود كه پيش نويس آيين نامه آن در دست تدوين است كه متعاقباً به تصويب اركانهاي مربوطه خواهد رسيد

هیچ نظری موجود نیست: