گردآورنده : دکتر حسین شیرزاد
يكي از قديمترين اثرات تحقيقي كه در باب روستاهاي ايران به رشته تحرير در آمدهاست، كتاب: مالك و زارع در ايران، اثر خانم لمبتون است مؤلف در تدوين كتاب مذكور علاوه بر انجام مطالعات نسبتاً طولاني در داخل ايران از منابع تاريخي كه به زبانهاي مختلف در باب ايران نوشته شده سود بردهاست. گرچه در كتاب مذكور، اطلاعات آماري محدود است و جنبه توصيفي آن بر ابعاد تحليلي برتري دارد، ولي اكثر مؤلفان و محققاني كه پس از انتشار اين كتاب، درباره روستاهاي ايران مطالعه كردهاند، از آن به عنوان كتاب مرجع سود بردهاند. اين اثر درباب توصيف جامعه روستايي ايران، گروهها و قشرهاي اجتماعي روستايي، انواع مناسبات اقتصادي، نحوه تقسيم محصول، انواع مالكيتها، مسايل و دشواريهاي كشاورزي و … داراي فصول متعددي است. اين كتاب در بررسي سابقه تاريخي نظامهاي بهرهبرداري، مرجع مناسبي است. در زمينه شيوههاي بهرهبرداري جمعي در درون نظام ارباب و رعيتي نظير (بنه، حراته، بنكو و …) آثار متعددي تاكنون به چاپ رسيدهاست كه از ميان آنها بايد به كتب و مقالات صفينژاد (1350، 1354، 1355) اشاره كرد. نامبرده در مطالعات خود به توصيف شيوه بهرهبرداري جمعي در درون نظام ارباب و رعيتي پرداخته و در زمينه مناسبات اقتصادي، نحوه تقسيم محصول، گروههاي اجتماعي درون اين قبيل واحدهاي بهرهبرداري مطالبي بيان داشتهاست. وي درباب چگونگي و ريشههاي تشكيل واحدهاي بهرهبرداري جمعي به عامل جغرافيا توجه دارد. در نظريهاي كه در اين باره ارايه ميدهد ارتباط بين خطوط هم باران، واحدهاي توليدي جمعي و گروههاي همياري نمايانده شدهاست. به طور كلي وي معتقداست كه توليد جمعي در مناطقي كه ميزان بارندگي آن كمتر از 300 ميليمتر در سال است اشاعه دارد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر