تامین اجتماعی روستاییان

ضرورتهای ایجابی تامین اجتماعی روستاییان در ایران
بخش دوم ، اصول اولیه تامین اجتماعی روستاییان
نویسنده و مولف : دکتر حسین شیرزاد دکترای ترویج و توسعه کشاورزی

تامين اجتماعي روستايي به صورت مجموعه اي از استراتژي ها ، سياستها ، مأموريت ها و برنامه ها به منظور كاهش فقر و كاهش

آسيب پذيري د مناطق روستايي تعريف مي شود . برنامه هاي تور ايمني روستايي زيرمجموعه اي از برنامه هاي جامع تامين اجتماعي مي باشد و برنامه هاي تامين اجتماعي روستايي زيرمجموعه اي از برنامه هاي توسعه اجتماعي و توسعه انساني در سطح ملي است . مفهوم تامين اجتماعي روستايي در اغل كشورهاي دنيا وسيع تر از مفهومي است كه در ايران مورد استفاده قرار مي گيرد ، زيرا قلمرو تامين اجتماعي در ايران معمولاً به خدمات درماني ـ بهداشتي محدود مي شود . تامين اجتماعي روستايي در طبقه بندي بانك توسعه آسيايي شامل پنج جزء اصلي است . بازارهاي نيروي كار روستايي (كارگران زراعي فصلي ـ دائمي ، شاغلين صنايع كوچك ، جنبي تبديلي بخش كشاورزي ، كارفرمايان و پيمانكاران روستايي) ،بيمه اجتماعي روستايي (عمر ، از كار افتادگي و فوت روستاييان) ، همياري اجتماعي (ياريگري ها ، همكاري هاي روستايي سنتي و نوين) ، برنامه هاي منطقه اي و در سطح خرد،حمايت از كودكان و جوانان روستايي ،تامين اجتماعي روستايي يك بخش ضروري از برنامه هاي توسعه اجتماعي ملي است كه سه هدف زير را دنبال مي كند. استراتژي كاهش فقر روستايي (مطلق و نسبي) ،كمك به افراد براي خروج از دايرة شوم فقر، بالا بردن كيفيت رشد به وسيله سرمايه گذاري، در سرمايه انساني ، افزايش بهره وري و كاهش آسيب پذيري روستاييان در مقابل ريسك اقتصادهاي در حال گذر در صورتي كه به سيستمهاي تامين اجتماعي فراگير سنتي خود ادامه دهند ، اين كار براي آنها بسيار هزينه بر و گران خواهد بود ، زيرا اين روشها براي اقتصاد بازار مناسب نيست و محدوديت هايي را براي توسعه اقتصادي بيشتر فراهم مي آورد . جهاني شدن ، با اينكه فرصتهايي براي رشد بيشتر را به خصوص در بخش كشاورزي فراهم مي آورد ، همچنين ريسك شوكهاي اقتصاد كلان كشاورزي را افزايش مي دهد . انواع متفاوتي از اصلاحات و سياستها در كشورهاي مختلف در مورد تامين اجتماعي روستايي وجود دارد. مطالعات و فعاليتها در زمينه تامين اجتماعي روستايي از عمده ترين فعاليتهاي نهادهاي بين المللي در جهت كاهش فقر روستايي مي باشد . به عنوان مثال به طور سنتي ، تامين اجتماعي در بانك جهاني شامل مداخلات در بازار نيروي كار (شامل نيروي كار كودكان) ، بيمه اجتماعي (شامل مستمري و بازنشستگي) و تورهاي ايمني اجتماعي (شامل صندوقهاي اجتماعي) است . اگرچه در دنيايي كه با فرصتها و ريسكهاي فزاينده روبرو مي باشيم ، برنامه هاي جديد را طلب مي نمايد ؛ فهم پويايي تامين اجتماعي شامل برنامه هايي است كه نه تنها به زنها و مردهاي فقير در جهت مواجهه با شرايط بدو رو به برتر شدن كمك مي كند ، بلكه به طور مثال به آنها در جهت كسب فعاليتهايي با بازده بالاتر و مواجهه كمتر با ريسكها نيز ياري مي دهد . بانك جهاني استراتژي تامين اجتماعي را براساس مفهوم مديريت ريسك اجتماعي توسعه داده است . بانك جهاني استراتژيهاي تامين اجتماعي را براي شش ناحيه تقسيم بندي شده جهاني ارائه نموده است . اگرچه نواحي نياز به مداخلات و برنامه هاي تامين اجتماعي متفاوتي دارند ، اما مفاهيم اوليه در تمامي موارد يكسان است . از آنجا كه تامين اجتماعي روستايي قسمتي از برنامه هاي توسعه انساني در سطح ملي است و استراتژيهاي جديد كاربردهاي اساسي براي تشكيل سرمايه انساني دارد ، لذا مسايلي نظير سلامتي ، تغذيه و جمعيت و استراتژيهاي بخش آموزش را در بر مي گيرد .بطور كلي سازمانهاي مختلف تعاريف مختلفي از تامين اجتماعي ارايه مي كنند . تعريف بانك جهاني از تامين اجتماعي براساس مديريت ريسك اجتماعي است . سازمان بين المللي كار ، كه يك سازمان ارشد و قديمي در رابطه با موضوع تامين اجتماعي است ، يك نگاه ساختاري به تامين اجتماعي و اساساً بر مبناي بيمه اجتماعي و استانداردهاي كار دارد . سياستهاي تامين اجتماعي روستايي از يك كشور به كشور ديگر تغيير مي كند ، زيرا انتظارات هر كشور از جامعه روستايي ، خواسته هاي اين كشورها ، منابع قابل دسترس ، نهادها و اقتصاد سياسي و درجه توسعه يافتگي جوامع روستايي اين كشورها با يكديگر متفاوت است . اصول اصلي در اين ارتباط نظير نوع پوشش ، شرايط احراز ، هدفمند كردن جمعيت آسيب پذير ، گستره پوشش ها ، باثباتي ، مديريت صحيح مالي ـ اعتباري و ظرفيت سياسي و نهادي براي اصلاحات از جمله مسايلي هستند كه در قسمتهاي مختلف اين بخش از تحقيق مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت . اما در مجموع مي توان كشورهاي داراي نظام بيمه اي و تامين اجتماعي روستايي را به دو دسته كلي طبقه بندي نمود .الف ) كشورهايي كه نظام بيمه اي و تامين اجتماعي آنها تمام افراد كشور اعم از جمعيت روستايي و شهري را تحت پوشش يك نظام واحد قرار مي دهند . از اين جمله اند : انگلستان ، سوئيس و كره جنوبي . ب ) دسته دوم شامل كشورهايي مي گردد كه داراي نظام بيمه اجتماعي جداگانه اي براي بخش روستايي هستند مانند : كشورهاي مكزيك ، يونان ، فنلاند ، برزيل و فرانسه که ...... در ادامه موردبحث اند