آموزش از راه دور

آموزش از راه دور چيست؟

در نتيجه تغيير شرايط فناوري و تغيير شرايط بازار سيستم آموزشي آمريكا با افزايش فرصت آموزشي روبروست ، بدون اينكه بودجه افزايش چنداني يابد. بعضي از موسسات آموزشي مربوط به آن با توسعه برنامه هاي آموزشي از راه دور نسبت به اين موضوع واكنش نشان داده اند
ابتدايي ترين سطح آموزشي از راه دور زماني اتفاق مي افتد كه معلم و شاگرد به طور فيزيكي از طريق استفاده از ابزار صوتي- تصويري و داده هاي ديگر از يكديگر جدا هستند و در واقع ارتباط رو در رو وجود ندارد تا شكاف آموزشي رفع شود. اين نوع از برنامه ها مي تواند شانس دوبارهاي را به بزرگسالان بدهد تا به تحصيل ادامه دهند و محدوديت زماني، فاصله يا ناتواني جسمي نتواند مانع از پيشرفت تحصيلي و علمي آنان شود. همچنين كاركنان مي توانند بدون آنكه از محل كار خود خارج شوند آموزشهاي لازم را طي كنند

آيا آموزش از راه دور موثر است؟
بسياري از دست اندركاران آموزش مي پرسند كه آيا فراگيران از راه دور همانند آموزش سنتي رو در رو مي توانند مفاد آموزشي را فراگيرند. پژوهشهاي مربوط به مقايسه آموزش از راه دور و آموزش سنتي نشان مي دهد كه ياددهي و يادگيري در آموزشهاي از راه دور از تاثيري همانند آموزش سنتي برخوردار است. به ويژه هنگامي كه روشها و فناوريهاي استفاده شده در آن متناسب با فعاليتهاي آموزشي باشد. در اين نوع آموزش تبادل آزاد و افكار بين فراگيران و مدرسان وجود دارد و بازخوردهاي لازم اعمال مي شود
آموزش از راه دور چگونه ارائه مي شود؟

محدوده وسيعي از گزينه هاي فناوري براي فعالان در امر آموزش از راه دور در دسترس است كه مي توان اين موارد را در چهار مقوله اصلي زير دسته بندي كرد

صدا: ابزار صوتي آموزشي شامل فناوريهاي ارتباطي همچون تلفن، كنفرانس شنيداري و راديوهاي امواج كوتاه است. ابزار قبلي شنيداري شامل نوار راديو بود كه ارتباط فقط به صورت يكطرفه بود
تصوير: ابزار آموزشي تصويري شامل روشهاي تصويري همچون اسلايد، تصاوير متحرك(فيلم و نوار ويدئويي) و تصاوير متحرك همزمان (است كه با كنفرانس شنيداري تركيب شده است( تصوير يكطرفه يا دو طرفه با صداي دو طرفه
داده ها و اطلاعات: رايانه ها به صورت الكترونيكي اطلاعات را ارسال و دريافت مي كنند. از اين رو واژه داده براي تشريح اين ابزار وسيع آموزشي مورد استفاده قرار مي گيرد

نرم افزارهاي رايانهاي مربوط به آموزش از راه دور بسيار گوناگون است و شامل موارد زير است

· آموزش به كمك رايانه: از رايانه به عنوان ابزاري براي ارائه دروس استفاده مي شود.
· آموزش با مديريت رايانه: از رايانه براي سازماندهي آموزش و پيگيري امور مربوط به پيشرفت فراگيران استفاده مي شود. ضروري نيست كه حتما از رايانه براي آموزش استفاده شود.
· آموزش از طريق رايانه: ابزار رايانه اي كه باعث تسهيل در ارائه آموزش مي شوند كه از جمله آنها مي توان به پست الكترونيك، فاكس ، كنفرانس همزمان رايانه اي و شبكه جهاني اينترنت اشاره كرد.
چاپ: يك عنصر اساسي در برنامه هاي آموزشي از راه دور است و زمينه اي براي تمامي نظامهاي آموزشي محسوب مي شود. الگوهاي چاپي مختلفي در دسترس است كه از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد: كتاب، راهنماي مطالعاتي، كتابهاي مربوط به كار و مطالعه موردي

كدام فناوري بهترين است؟
اگر چه، فناوري نقش كليدي در ارائه آموزش از راه دور ايفا مي كند، دست اندركاران آموزش بايد بر پيامدهاي آموزش متمركز شوند نه ارائه فناوري آن
كليد آموزش از راه دور موثر تمركز بر نيازهاي فراگيران، الزامات مربوط به محتوا و محدوديتهاي مدرسان است و پيش از گزينش يك نظام ارائه بايد بدانها توجه كرد. به طور ويژه اين رويكرد نظام مند در اثر تركيب رسانهها كه هر كدام هدف خاصي را دنبال مي كنند نتيجه بخش است. به عنوان مثال
· يك كار چاپي قوي مي تواند بسياري از متون آموزشي پايه را در غالب دوره ها و خواندنيها و رئوس برنامه ها و جدول زماني روزانه ارائه دهد.
· تعامل كنفرانس ديداري يا شنيداري مي تواند ارتباط رو در رو(ارتباط گفتگويي) همزمان را ارائه دهد. اين روش بسيار عالي و كم هزينه براي فراگيران و كارشناسان حاضر در برنامه آموزشي است.
· كنفرانس رايانه اي يا پست الكترونيك را مي توان براي ارسال پيغام، ارائه بازخورد و ديگر ارتباطات هدفدار با يك يا چند نفر از شركت كنندگان در برنامه آموزشي استفاده كرد. همچنين از آن مي توان براي افزايش تعامل بين فراگيران استفاده كرد.
· از نوارهاي تصويري از پيش ضبط شده مي توان براي ارائه سخنراني و ارائه متون تصويري استفاده كرد.
· از فاكس مي توان براي توزيع مطالب، ارائه آگهي ها و اعلانات و دريافت نظرات فراگيران و دريافت به موقع بازخوردها استفاده كرد.
با استفاده از اين رويكرد يكپارچه، وظيفه دست اندركاران آموزشي گزينش دقيق از ميان گزينه هاي مربوط به فناوري است. هدف، ايجاد تركيبي از رسانه هاي آموزشي، رفع نيازهاي فراگيران از طريق روش آموزشي موثر و ايجاد صرفه اقتصادي است
آموزش از راه دور موثر
بدون استثناء مي توان گفت كه برنامه هاي آموزشي از راه دور موثر با طرح ريزي دقيق و درك درست الزامات دوره ها و نيازهاي فراگيران است. فناوري مناسب فقط زماني قابل گزينش است كه تمامي جزئيات موارد مربوط بدرستي درك شود. براي داشتن برنامه هاي آموزشي از راه دور موثر و توسعه آنها هيچ گونه رمز و رازي وجود ندارد. اين موضوع خودبخود اتفاق نمي افتد. اين امر از طريق فعاليت پوشش زياد و تلاشهاي حساب شده بسياري از سازمانها و افراد اتفاق مي افتد. در واقع برنامه هاي آموزشي از راه دور موفق متكي بر تلاش ثابت قدم و يكپارچه فراگيران و موسسات آموزشي، حاميان آموزشي، كاركنان پشتيباني و روسا است

ايفا كنندگان نقشهاي كليدي در آموزش از راه دور
در اينجا به طور خلاصه به نقش اين موارد در تشكيلات آموزش از راه دور و چالشهايي كه آنها با آن روبرو مي شوند اشاره مي كنيم
فراگيران: برآوردن نيازهاي آموزشي فراگيران يك اصل بنيادي در برنامه هاي آموزشي از راه دور موثر است و از طريق تمامي تلاشهاي مربوط به اين كار مورد قضاوت قرار مي گيرد. بدون توجه به متون آموزشي، اولين نقش فراگير يادگيري است. اين يك فعاليت حمايتي است كه تحت بهترين مقدمه چيني ، ايجاد انگيزه، طرح ريزي و تحليل و بكارگيري متون آموزشي قابل ارائه صورت مي گيرد
هنگامي كه آموزش به صورت از راه دور ارائه مي شود چالشهاي ديگري ايجاد مي شود؛ زيرا فراگيراني كه نسبت به ديگران در مورد زمينه ها و علايق تا حدودي متفاوتند داراي فرصت كمتري براي برقراري ارتباط با مدرسان خارج از كلاس هستند
موسسه آموزشي: موفقيت هر فعاليت آموزشي از راه دور بر عهده موسسه آموزشي است. در يك كلاس درس سنتي مسئوليت مدرس شامل ايجاد ارتباط بين محتواي درسي و توسعه درك نيازهاي فراگيران است

در اين زمينه چالشهاي ويژه اي در آموزش از راه دور وجود دارد. به عنوان مثال، مدرس بايد
· دركي از ويژگيها و نيازهاي فراگيران از راه دور و همچنين تجاربي در زمينه آموزشهاي رو در رو داشته باشد.
· انطباق بالايي در سبك ياددهي از طريق توجه به نيازها و انتظارات افراد مختلف ايجاد كند.
· دركي كاربردي از بكارگيري فناوري و استفاده مطلوب از آنها داشته باشد.
· به طور موثر به عنوان يك تسهيل كننده حرفهاي و همچنين ارائه كننده محتوا ايفاي نقش كند.

آموزش از راه دور، فرصت ها و موانع
انفجار اطلاعات و گسترش ارتباطات در عصر حاضر تحول عظیمی در نقش آموزش داشته است و رسالت آن را به طور پایه ای دگر گون ساخته است سرعت تحولات اطلاعات ایجاب می کند یاد گیرندگان به گونه ای تربیت شوند که بتوانند همگام با پیشرفت های روز افزون حرکت کنند .فاصله گرفتن از این جریان توفنده هر چند موقتی و کوتاه مدت ، به عقب ماندن از قافله جهانی علم منتهی خواهد شد . به همین جهت نیاز به وجود رویکردی جدید احساس می شود . هدف آموزش از راه دور ارائه توانایی و راهبرد هایی به فراگیران است تا از عهده رشد فزاینده اطلاعات فائق آیند و بنوانند به عمق اطلاعات دست یابند .برای دستیابی به این هدف ، برنامه ریزان آموزشی به دنبال تهیه دوره های دراز مدتی در محیط آموزشی خواهند بود که در آن محیط یاد گیرنده تنها به یاد گیری مطالب نمی پردازد ، بلکه یادگیری را یاد می گیرد.سابقه آموزش از راه دور به سال 1850 میلادی می رسد و در حال حاضر با شیوه های جدید آمیخته شده است و می تواند از مهمترین راهکار های پاسخگویی بخشی از مسائل آموزشی این عصر باشد .
آیا آموزش از راه دور موثر است ؟تحقیقات در این زمینه نشان می دهد که آموزش از راه دور می تواند به اندازه آموزش سنتی مثمر ثمر باشد به شرط آنکه روش و تکنولوژی با وظائف آموزشی ، مورد انتظار و متناسب باشد .در حقیقت برنامه های آموزش از راه دور موفق ، با عواملی از قبیل سعی و جدیت و خود آموزی فراگیر و پشتیبانی مدیران ارتباط تنگاتنگ دارد .آموزش از راه دور با ویژگی های ذیل می تواند راه حل عمده ای برای مشکلات آموزشی این عصر باشد :1- دارای کیفیت است 2- جمعیت زیادی را تحت پوشش قرار می دهد 3- مشکل کمبود نیروی انسانی جهت آموزش را کاهش می دهد .این سبک آموزش به رغم مزایا محدودیت هایی نیز به شرح ذیل دارد :1- محدودیت خدمات پستی بخصوص برای مناطق دور افتاده 2- عدم امکان ارائه آموزش برخی موضوعات با استفاده از این روش

برای استفاده موثر از روش آموزش از راه دور باید مسائل زیر مورد توجه قرار گیرند :1- گسترش دادن نظام های ارتباطی 2- مشخص کردن اولویت های آموزشی 3- تغییر نگرش نسبت به آموزش از راه دور .4- برقراری تناسب بین آموزش وشغل 5-استفاده از شبکه های ارتباطی چون اینترنت و شبکه های کابلی
© 2000-2005 Ghavamin.com ,Inc. All Rights Reserved