كليات آموزش پودماني
هدف آموزش منابع انساني ايجاد، تغيير، تعديل و اصلاح دانش، بينش و مهارت آنان است. در اين راستا، نتيجه آموزش همواره در صورت اجراي منطقي و مطلوب، ارتقاء بهرهوري وكارايي نيروي انساني است. آموزش كشاورزي نيز با همين هدف براي شاغلين بخش كشاورزي صورت ميگيرد.
آموزش كشاورزي در دفتر برنامهريزي و هماهنگي ترويج توسط گروه آموزشهاي فني و حرفهاي برنامهريزي شده و توسط اداره آموزش روستاييان كه يكي از واحدهاي سازمان مديريت ترويج و مشاركت مردمي در سازمان جهاد كشاورزي استانها است، اجرا ميشود.
اين آموزشها تاكنون به صورت آموزشهاي حضوري و با تأكيد بر شيوههاي عملي تدريس و يادگيري به اجرا درآمده است و هر دوره آموزشي داراي استاندارد آموزشي ويژه خود بوده است. اما، از آنجا كه آموزش براي عموم مخاطبان و براساس شرايط و ويژگيهاي هر گروه با استفاده از شيوههاي خاص اثربخشتر خواهد بود، ميتوان از شيوههاي متنوع آموزشي استفاده نمود.
يكي از شيوههاي اجراي آموزش، شيوه پودماني است. در اين شيوه مجموعه مهارتهاي يك شغل در قالب پودمانهاي پيوسته تنظيم و ساماندهي ميشود و هر مخاطب براساس نوع نياز (كه از طريق سنجش عملكرد مشخص ميشود) مهارتهاي مرتبط با پودمان مورد نياز را آموزش خواهد ديد و وقت خود را صرف مهارتهايي كه برآنها تسلط دارد، نخواهد كرد. در واقع مخاطبان تنها براي رفع نيازهاي اساسي خود (مهارتهاي لازم) در دورههاي آموزشي خاص آن نياز (پودمان) شركت ميكنند و ديگر لازم نيست آموزشهاي همه مهارتها را اعم از اينكه بر آنها تسلط دارند يا ندارند به صورت يكجا طي كنند و بخشي از وقت خود را صرف آموزشهاي تكراري كنند.
با اين وصف، هدف آموزشهاي پودماني ارتقاء بهرهوري، افزايش كيفيت آموزش، صرفهجويي در وقت فراگيران و صرفهجويي در هزينههاي آموزش است.
2ـ تعاريف
تعريف آموزش پودماني
آموزش پودماني، يكي از شيوههاي آموزشي است كه طي آن مهارتهاي شغلي در قالب مهارتهاي مستقل به فراگيران آموزش داده ميشود. در واقع هر پودمان، مهارت يا مهارتهاي خاص و مستقلي را در فراگير ايجاد، تقويت ميكند.
اهداف آموزش پودماني
ـ ايجاد زمينة مناسب آموزشي به منظور پاسخگويي به نيازهاي مهارتي فراگيران
ـ متناسب ساختن دانش و مهارتهاي شغلي مورد نياز فراگيران (با توجه به استانداردهاي شغلي)
ـ سهولت انتخاب زمينه آموزشي مورد نياز توسط فراگيران
ـ سهولت اصلاح برنامههاي درسي و همگوني با تغييرات دانش فني
ـ تقويت انگيزه براي كسب مهارتهاي مورد نياز شغلي
ـ افزايش بهرهوري از طريق اجتناب از زيادآموزي و كمآموزي
ـ ايجاد شتاب در تربيت نيروي انساني كارآمد
ـ سرعت بخشيدن به انتقال دانش و مهارت از محيط يادگيري به محيط كار
ـ به حداقل رساندن زمان و هزينههاي آموزشي
ويژگيهاي آموزش پودماني
ـ در آموزشهاي پودماني محصولات استراتژيك تأكيد بر مهارتآموزي و اهداف رواني - حركتي است. در اين آموزشها كمتر يادگيري شناختي مورد توجه قرار ميگيرد.
ـ در آموزشهاي پودماني ميتوان از مسير خودآموزي نيز به مهارتها دست يافت. به ديگر سخن، در اين آموزشها تأكيد بر آموزش عملي، كارآموزي و كارگاهي با مشاركت فعال فراگيران ميباشد.
3ـ اهداف آموزش پودماني
الف) هدف اختصاصي
طراحي و تدوين پودمانهاي تخصصي مورد نياز بهرهبرداران و توليدكنندگان بخش كشاورزي با تأكيد بر محصولات استراتژيك به منظور تحقق استراتژي بخش كشاورزي در برنامه چهارم توسعه.
ب) هدف آموزشي
توانمندسازي بهرهبرداران و توليدكنندگان بخش كشاورزي در زمينههاي فني و مهارتي به منظور كمك به آنان در افزايش كمي و كيفي توليدات كشاورزي.
4ـ نيازسنجي
براي تشخيص نيازهاي آموزشي توليدكنندگان و بهرهبرداران ميبايست فرآيند نيازسنجي را از مراكز خدمات ترويجي، مديران،مروجان و كارشناسان زبده، اشخاص حقيقي و حقوقي فعال در بخش كشاورزي و همچنين گروههاي هدف (به طور مستقيم) به عمل آورد.
5ـ محتواي آموزشي :
محتواي آموزشي پودمانها در هر موضوع آموزش براساس استانداردهاي بلندمدت و دانش و مهارتهاي مورد نياز زراعت محصولات استراتژيك تهيه و تنظيم شده پيوست است. در سرفصلهاي پودمانها اطلاعات فني و كاربردي مورد توجه ميباشد.
(30 درصد نظري، 70 درصد عملي)
6ـ انتخاب مربي
شرايطي كه مربيان دوره آموزشي پودماني بايستي دارا باشند شامل :
الف) تعداد مربيان : براي تدريس محتواي نظري و عملي پودمانها متناسب با ماهيت هر دوره پودمان آموزشي و بر حسب رشته تحصيلي و ... تعيين و انتخاب ميشود.
ب) سطح تحصيلات : مربيان براي آموزشهاي پودماني برحسب سرفصلهاي درسي پيشبيني مورد توجه قرار ميگيرد. (كمك كارشناس ـ كارشناس ـ كارشناس ارشد ـ دكترا و ...)
ج) بهرهگيري از مربيان با تجربه و با سابقه تدريس مناسب براي بهبود كيفيت آموزش پودماني نقش عمدهاي دارد. كوشش ميشود از بين مربيان با تجربه و سابقه تدريس بيشتري استفاده شود، در نحوه انتقال مفاهيم به فراگيران موفقتر عمل شود.
د : ترجيحاً بهتر است از مربياني استفاده كرد كه در زمرة كارشناسان موضوعي شاغل در زمينه مهارت مربوط در بخشهاي تخصصي، مراكز تحقيقاتي، مراكز دانشگاهي و ... قرار دارد.
هـ) حتيالامكان از مربياني كه بومي منطقه هستند و با فرهنگ بالا و توليد در منطقه آشنايي دارند، استفاده شود.
و : نحوه پرداخت حق الزحمه مربيان دوره آموزشي مطابق دستورالعملهاي ابلاغي است.
7ـ فضاي آموزشي
الف) مجري دورههاي آموزشي پودماني ميبايست فضاهايي را انتخاب نمايد كه متناسب با شرايط آموزشي، زمينه علمي و دوره، وضعيت رواني - اجتماعي بزرگسالان همخواني داشته باشند. اين موضوع در استانداردهاي آموزشي به تفضيل آمده است.
ب : دورههاي آموزش پودماني به دليل ماهيت مهارتي و فني بودن موضوعات آموزشي، عمدتاً ميبايست فضاي آموزشي مجهز از نظر تجهيزات و امكانات آموزشي و كارگاهي برگزار گردد. لذا از مكانهائي كه فاقد چنين امكانات باشند، استفاده نشود.
ج) در صورتي كه براي برگزاري دوره آموزش پودماني مراكز آموزشي مجهز در مراكز دهستان، شهرستان وجود نداشته باشد، مي توان از ساير فضاهاي مناسب مانند مراكز خدمات ترويجي ـ ساختمانهاي جهاد كشاورزي ـ مدارس و اتحاديهها و شركتهاي تعاوني توليد، فضاهاي مربوط به تشكلهاي كشاورزي، فضاهاي عمومي و .... كه از نظر وضعيت براي آموزش مناسب هستند استفاده كرد.
8ـ امكانات و تجهيزات آموزشي
الف) در اجراي دورههاي آموزش پودمان مواد و رسانههاي آموزشي مناسب با محتواي سرفصلها انتخاب و مورد استفاده قثرار گيرد در غير اين صورت بايد از برگزاري دورههايي كه فاقد مواد و رسانههاي آموزشي مناسب نيستند، خودداري شود.
ب) مواد و رسانههاي آموزشي شامل (وايتبرد ـ مولاژ ـ ماكت ـ كتاب ـ عكس ـ چارت ـ فيلم - اسيلايد و ...) است.
ج) مجريان دوره پس از توافق با بخشهاي اجرايي ميتوانند از امكانات آموزشي و كمك آموزشي آنها استفاده نائيد.
9ـ روش تدريس دورههاي پودماني
روش تدريس براساس سرفصلهاي پيوست كه از سوي دفتر مركزي تهيه شده است، غالباً به صورت روشهاي عملي و با مشاركت فعال فراگيران و در قالب ساعات تعيين شده، صورت پذيرد.
10ـ ارزيابي دورههاي پودماني
ارزيابي در دورهها براساس فرمهايي كه از سوي دفتر مركزي طراحي شده پيوست است صورت خواهد پذيرفت، مجريان دورهها پس از تكميل فرمها و آناليز و جمعبندي، نتيجه را به دفتر مركزي ارسال مينمايند.
11ـ نحوه برگزاري آزمون دورههاي پودماني
با توجه به عملي بودن آموزشها در سيستم پودماني آزمون در دو مرحله از فراگيران به عمل ميآيد.
الف) آزمون نظري : اين آزمون به صورت كتبي از افراد با سواد و سوال و جواب (شفاهي) از افراد كم سواد انجام خواهد شد و نمره قبولي 12 از 20 خواهد بود.
ب) آزمون عملي : اين آزمون طي سرفصلهاي درسي به صورت عملي و آزمايشگاهي انجام خواهد گرفت و نمره قبولي 14 از 20 خواهد بود.
12ـ صدور گواهينامه پايان دوره
در پايان دوره پودماني و پس از موفقيت در دروس نظري و عملي پودمان، گواهي پايان دوره براي فراگيران صادر خواهد شد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر