زمين شناسي مناطق بياباني ايران
شناخت ويژگيهاي زمين شناسي مناطق بياباني ايران كه عمدتاً شامل رسوبات عهد حاضر يا كواترنري هستند ، مستلزم آگاهي كلي تري از وضعيت زمين شناسي فلات ايران است . شكل گيري فلات ايران عمدتاً به دوران سوم زمين شناسي تعلق داشته و در اين ميان تشكيلات ميوسن و پليوسن نقش خاصي را در شكل گيري اين فلات به عهده دارند . با تشكيل رسوبات و برونزدهاي ميوسن در فلات ايران در قريب به بيست ميليون سال قبل ، تحولات زمين شناسي زيادي در اين فلات بوقوع پيوسته است كه از ديدگاه اين برنامه فراهم شدن زمينه و بستر استقرار منابع طبيعي تجديد شونده در فلات ايران مي باشد . در هر جاي اين فلات كه رسوبات ميوسن و نهشته هاي آن تشكيل شده اند منابع آب و خاك تحت تاثير رسوبات تبخيري قرار داشته و با املاح مختلف آميخته هستند . بعبارت ديگر حضور گسترده رسوبات دوران سوم را براي منابع طبيعي تجديد شونده مناطق بياباني ، بايد بعنوان عاملي محدودكننده مدنظر قرار داد . هر چند كه از همين املاح ميتوان بعنوان مواد معدني بهره برداري نمود . زمين شناسي ، بطور غير مستقيم در ايجاد بيابانها نقش داشته و همراه با ساير عوامل همچون عوامل فرساينده و انتقال دهنده (آب و باد) ، موجب بروز محدوديتهايي در ساير پارامترهاي اكولوژيكي از جمله خاك ، و منابع آبهاي سطحي و زيرزميني ، … و پوشش گياهي مناطق بياباني مي گردند . از آنجا كه در اين برنامه مناطق بياباني پائين تر از خط كنيك يعني دشت سرها و پلاياها بعنوان واحدهاي برنامه ريزي در نظر گرفته شده اند ، بنابراين عمدتاً از واحدهاي زمين شناسي دوران چهارم (كواترنر) بوجود آمده اند كه از مواد ناپيوسته شامل انواع نهشتههاي رودخانه اي ، مخروط افكنه ها و… تشكيل يافته اند . حساسيتهاي اين مواد به فرسايش بخصوص فرسايش بادي و وجود نمكها و املاح گچي، آهكي و نمك فراوان در آنها موجبات ايجاد مناطق بياباني را فراهم مي آورد . از آن گذشته هر چند مناطق كوهستاني از محدوده هاي موردنظر اين برنامه خارج مي باشند ، ولي همواره با نفوذ رسوبات حاصل از تجزيه و تخريب فيزيكي و شيميايي مواد زمين شناسي پيوسته و ناپيوسته آنها بهمراه روانابها ، به ايجاد شرايط بياباني كمك مي كند. بطوركلي پارامتر زمين شناسي با شاخصهايي همچون ، حساسيت مواد مادري بالادست به فرسايش آبي ، شوري مواد حمل شده در اثر فرسايش آبي و حساسيت مواد ناپيوسته در مناطق رسوبگذاري نسبت به فرسايش بادي و نيز شيب و جهات جغرافيايي ، در ايجاد بيابانها دخالت دارند
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر